Dünzanın en eski ve en yaygın inanç ve yaşam biçimi olan şamanizmin Türkler'e has olan biçimine Tengriizm denir. Temelde şamanizm ile gök tanrı inancının çok farkı yoktur.
Gök Tengrinin günümüz Türkçesi ıle karşılığı SONSUZ GÖKYÜZÜ, MAVİ GÖKYÜZÜ dür.
https://en.wikipedia.org/wiki/Tengrism
Şamanizm'in ve Tengriizm'in temeli sonsuz döngüye dayanır. Etki-tepki mekanizmasına göre rastlantıdan uzak sonsuz döngü vardır. Evren yaratılmamıştır (big bang teorisi burada işlemez). Evrenin sürekli genişleyip daralması sözkonusudur.
İslam ya da hıristiyanlık gibi dinlerde yaratıcı olarak tapılanlar (tapmak=tanımak=recognising) şahıslaştırılır. Onlara duygu, yargı gibi insani özellikler yüklenir. Tanrı sonsuzluğu ifade eder ve kesinlikle şahıslaştırılamaz. Bu nedenle Tanrı diğer dinlerdeki Allah, God, Ahura Mazda... gibi tapılanlardan farklıdır. Tanrı biryerlerden insanları gözetleyip onların hata yapmasını ve sonucunda cehenneme atmayı planlamaz. Çünkü şahıs değildir...
KURALLAR
Tengriizm'de ibadet yoktur. Kutsal kitap gönderilmemiştir, Elçi ya da pezgamber söz konusu bile olamaz. Tengriismi kabul edenlerin kutsal kitabı bizzat doğanın kendisidir. Böylece dünyanın neresinde olursa olsun doğayı dikkate alan ona saygı duyan herhangi biri eğer başka bir dine inanmıyorsa doğal olarak Tengriist olur.
Doğayı dikkate alan bir insan kendisini yüceltmez. Ona göre bütün canlıların eşit derecede yaşama hakkı vardır. (Vegeteryanlar hayvanlara acırken daha çok bitkinin ölmesine neden olabilirler).
Doğayı dikkate alan biri sadece karnını doyuracak kadar canlıyı ona saygısını sunarak tüketir.
Diğer bazı dinlerde insanlar taptıkları şeyin evreni elçileri için ya da kendileri için yarattığını düşünür. Bu Tengriizme ters bir düşüncedir.
Öldükten sonra ruh herhangi bir yere gitmez. Vücut çürüyerek parçalanır, başka canlıların yapıtaşına katılarak sonsuz döngüye katkı saglanır. Ödül ve cezalar kişi hayatta iken kazanılır. İnsanlar ölünce cennet veya cehennem gibi hayali dünyalara gitmez. Ölünce cennet ya da cehennem denilebilecek iyilik ya da kötülükleri yaşayanlara miras bırakır.
Ruhlardan yardım istenmez. Ataların ruhları saygı ile anılır.
Tanrıya dua edilmez, tanrıdan birşey istenmez. İnsanların neye ihtiyacı varsa emek harcayarak kendileri elde eder.
ÖZET OLARAK
Aklın yolu birdir. Doğayı inceleyen zaten neyin doğru neyin yanlış olduğuna bizzat şahit olur. Öyle yalancı şahitlikle kimse kimseyi kandırmasına gerek yok.
Gök Tengrinin günümüz Türkçesi ıle karşılığı SONSUZ GÖKYÜZÜ, MAVİ GÖKYÜZÜ dür.
https://en.wikipedia.org/wiki/Tengrism
Şamanizm'in ve Tengriizm'in temeli sonsuz döngüye dayanır. Etki-tepki mekanizmasına göre rastlantıdan uzak sonsuz döngü vardır. Evren yaratılmamıştır (big bang teorisi burada işlemez). Evrenin sürekli genişleyip daralması sözkonusudur.
TANRI ŞAHISLAŞTIRILAMAZ
İslam ya da hıristiyanlık gibi dinlerde yaratıcı olarak tapılanlar (tapmak=tanımak=recognising) şahıslaştırılır. Onlara duygu, yargı gibi insani özellikler yüklenir. Tanrı sonsuzluğu ifade eder ve kesinlikle şahıslaştırılamaz. Bu nedenle Tanrı diğer dinlerdeki Allah, God, Ahura Mazda... gibi tapılanlardan farklıdır. Tanrı biryerlerden insanları gözetleyip onların hata yapmasını ve sonucunda cehenneme atmayı planlamaz. Çünkü şahıs değildir...
KURALLAR
Tengriizm'de ibadet yoktur. Kutsal kitap gönderilmemiştir, Elçi ya da pezgamber söz konusu bile olamaz. Tengriismi kabul edenlerin kutsal kitabı bizzat doğanın kendisidir. Böylece dünyanın neresinde olursa olsun doğayı dikkate alan ona saygı duyan herhangi biri eğer başka bir dine inanmıyorsa doğal olarak Tengriist olur.
Doğayı dikkate alan bir insan kendisini yüceltmez. Ona göre bütün canlıların eşit derecede yaşama hakkı vardır. (Vegeteryanlar hayvanlara acırken daha çok bitkinin ölmesine neden olabilirler).
Doğayı dikkate alan biri sadece karnını doyuracak kadar canlıyı ona saygısını sunarak tüketir.
Diğer bazı dinlerde insanlar taptıkları şeyin evreni elçileri için ya da kendileri için yarattığını düşünür. Bu Tengriizme ters bir düşüncedir.
Öldükten sonra ruh herhangi bir yere gitmez. Vücut çürüyerek parçalanır, başka canlıların yapıtaşına katılarak sonsuz döngüye katkı saglanır. Ödül ve cezalar kişi hayatta iken kazanılır. İnsanlar ölünce cennet veya cehennem gibi hayali dünyalara gitmez. Ölünce cennet ya da cehennem denilebilecek iyilik ya da kötülükleri yaşayanlara miras bırakır.
Ruhlardan yardım istenmez. Ataların ruhları saygı ile anılır.
Tanrıya dua edilmez, tanrıdan birşey istenmez. İnsanların neye ihtiyacı varsa emek harcayarak kendileri elde eder.
ÖZET OLARAK
Aklın yolu birdir. Doğayı inceleyen zaten neyin doğru neyin yanlış olduğuna bizzat şahit olur. Öyle yalancı şahitlikle kimse kimseyi kandırmasına gerek yok.
İslam ile tengriism biribirlerine zıttır.
YanıtlaSil